ทุเรียนภาคตะวันออกช่วงฝน ระวังโรคและแมลงศัตรูร้ายในสวนทุเรียน

ช่วงฤดูฝนแบบนี้ สภาพอากาศที่ชื้นแฉะติดต่อกันหลายวัน เอื้ออำนวยต่อการระบาดของโรคพืชและแมลงศัตรูทุเรียนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะโรคทางใบและราก รวมถึงแมลงศัตรูพืชบางชนิดที่ชอบความชื้น มาร่วมทำความเข้าใจและเตรียมรับมือไปพร้อมกับ "ร้านรวมเกษตร (ตราด)" เพื่อให้ทุเรียนของเราเติบโตแข็งแรง พ้นภัยจากโรคและแมลงกันนะครับ

ทำความรู้จักโรคทุเรียนที่ระบาดช่วงฤดูฝน

โรครากเน่าโคนเน่า (Phytophthora palmivora)

โรคนี้เป็นปัญหาใหญ่สำหรับทุเรียนทุกช่วงอายุ โดยเฉพาะเมื่อมีฝนตกหนักและน้ำท่วมขังในสวน สังเกตต้นทุเรียนได้จากอาการใบทุเรียนมีสีซีด เหลือง และร่วง มีน้ำยางสีแดงบริเวณโคนต้น หรือมีเนื้อเยื่อเปลือกเน่าเปื่อยยุ่ย เมื่อลุกลามจะทำให้ต้นตายได้

การป้องกัน: เน้นการจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม อย่าให้น้ำท่วมขังในสวนเป็นเวลานาน ปรับปรุงดินให้มีการระบายน้ำดีขึ้น หากดินมีสภาพเป็นกรด ควรปรับสภาพดินด้วย โดโลไมท์ หรือ ปูนขาว เพื่อลดการสะสมของเชื้อราในดิน

การรักษา: หากพบอาการ ให้ใช้สารกลุ่มฟอสฟอรัส เช่น

• โพแทสเซียมฟอสไฟต์ (Potassium Phosphite) อัตรา 30-50 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นทางใบ

• เมทาแลกซิล (Metalaxyl) อัตรา 20-30 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม (Fosetyl-aluminium) ราดโคนต้นตามอัตราที่ฉลากกำหนด

โรคใบติด หรือ โรคใยแมงมุม (Rhizoctonia solani)

เป็นโรคที่ระบาดรุนแรงในช่วงหน้าฝน ลักษณะพิเศษของโรคนี้คือ มีเส้นใยสีขาวคล้ายใยแมงมุมปกคลุมอยู่ตามซอกใบกิ่งก้าน ทำให้ใบเกิดแผลจุดสีน้ำตาลและแห้งติดกัน เมื่อเป็นรุนแรงจะทำให้ใบไม้แห้งเกรียมและร่วงหล่น

การป้องกัน: ตัดแต่งกิ่งให้โปร่ง เพื่อลดความอับชื้นและแสงแดดส่องถึง ลดความหนาแน่นของต้นไม้ กำจัดวัชพืชรอบโคนต้น

การรักษา: ใช้สารกลุ่มคาร์เบนดาซิม เช่น

• ไทอะเบนดาโซล (Thiabendazole) + คาร์เบนดาซิม (Carbendazim) อัตรา 10 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

• เฮกซะโคนาโซล (Hexaconazole) อัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• คอปเปอร์ ไฮดรอกไซด์ (Copper Hydroxide) อัตรา 10 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

• โพรพิโคนาโซล (Propiconazole) อัตรา 20 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

• เพนไซคูรอน (Pencycuron) อัตรา 20-30 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

ฉีดพ่นให้ทั่วทรงพุ่ม เน้นบริเวณที่พบอาการ

โรคแอนแทรคโนส (Colletotrichum gloeosporioides)

โรคนี้สร้างความเสียหายต่อใบทุเรียนอย่างมาก โดยเฉพาะในสภาพอากาศชื้น ใบอ่อนจะเป็นจุดแผลสีน้ำตาล มีขนาดใหญ่และเป็นวง อาจมีอาการปลายใบแห้ง มักจะเกิดต่อเนื่องหลังฝนตกหนัก ติดเชื้อจากใบอ่อนลามไปสู่ใบแก่

การป้องกัน: หมั่นตรวจแปลงอย่างสม่ำเสมอ ตัดแต่งส่วนที่เป็นโรคออกและเผาทำลายเพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อ

การรักษา: ฉีดพ่นด้วยสารกำจัดเชื้อรา เช่น

• อะซอกซีสโตรบิน (Azoxystrobin) อัตรา 15-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• โพรพิโคนาโซล (Propiconazole) อัตรา 5-10 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• โพรคลอราซ (Prochloraz) อัตรา 15-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ไดฟีโนโคนาโซล (Difenoconazole) + อะซอกซีสโตรบิน (Azoxystrobin) อัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• แมนโคเซบ (Mancozeb) ผสมหรือสลับกับคาร์เบนดาซิม (Carbendazim) ตามอัตราที่ฉลากกำหนด

ควรฉีดพ่นให้ทั่วทั้งผิวใบบนและใต้ใบ สลับกลุ่มยาเพื่อป้องกันการดื้อยา

แมลงศัตรูทุเรียนที่ต้องเฝ้าระวังช่วงฤดูฝน

เพลี้ยแป้ง (Pseudococcus spp.)

เพลี้ยแป้งมักจะระบาดในช่วงอากาศชื้น และจะก่อให้เกิดปัญหาตามมาเช่น มดและราดำ เพลี้ยแป้งจะดูดกินน้ำเลี้ยงบริเวณยอดอ่อน ใบอ่อน ดอก และผลอ่อน ทำให้ยอดและใบบิดเบี้ยว ผลแคระแกร็น ไม่สมบูรณ์ มีมูลหวานขับถ่ายออกมา ทำให้เกิดราดำปกคลุม

การป้องกัน: หมั่นสำรวจต้นทุเรียนเป็นประจำ หากพบเพลี้ยแป้งในปริมาณไม่มาก สามารถใช้น้ำฉีดแรงๆ หรือใช้มือเด็ดทิ้งได้

การควบคุม: ในกรณีที่มีการระบาดรุนแรง ให้ใช้สารกำจัดแมลง เช่น

• พิริมิฟอส-เมทิล (Pirimiphos-methyl) อัตรา 10-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ฟิโปรนิล (Fipronil) อัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ไดโนทีฟูแรน (Dinotefuran) อัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• อิมิดาโคลพริด (Imidacloprid) อัตรา 10-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ไทอะมีโทแซม (Thiamethoxam) อัตรา 20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ไวต์ออยล์ (White Oil) อัตรา 10-20 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• คุมไข่ด้วย บูโพรเฟซิน (Buprofezin) อัตรา 20-30 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นให้ทั่วถึง

หนอนเจาะผล (Conogethes punctiferalis)

หนอนเจาะผลเป็นศัตรูสำคัญที่เข้าทำลายผลทุเรียนโดยตรง ทำให้ผลผลิตเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะเมื่อผลเริ่มมีขนาดใหญ่ขึ้น หนอนจะชอนไชเข้าไปกินเนื้อในผล สังเกตจากมูลหนอนที่ออกมานอกผล

การป้องกัน: ห่อผลทุเรียนด้วยถุงตาข่ายหรือกระดาษคาร์บอนเมื่อผลมีขนาดเท่าผลส้มโอ เพื่อป้องกันการเข้ามาวางไข่ของผีเสื้อ

การควบคุม: ใช้กับดักแสงไฟ หรือกับดักฟีโรโมน เพื่อลดจำนวนประชากรของผีเสื้อ ในกรณีที่พบการระบาด ใช้สารกำจัดแมลง เช่น

• แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน (Lambda-cyhalothrin) อัตรา 5-10 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร

• ฟลูเบนไดอะไมด์ (Flubendiamide) อัตรา 5-10 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร

เน้นฉีดพ่นเมื่อผลยังอ่อน

การดูแลใบและทรงพุ่มแบบองค์รวม

การดูแลสุขภาพใบและทรงพุ่มเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้การจัดการโรคและแมลง เพราะใบคือโรงงานผลิตอาหารของต้นทุเรียน การมีใบที่สมบูรณ์แข็งแรงจะช่วยให้ต้นทุเรียนต้านทานโรคและแมลงได้ดีขึ้น

• การตัดแต่งกิ่ง: ตัดแต่งกิ่งที่แห้ง เป็นโรค หรือกิ่งที่ซ้อนทับกันออก เพื่อให้ทรงพุ่มโปร่ง อากาศถ่ายเทได้ดี ลดความอับชื้น เป็นการลดแหล่งสะสมของเชื้อโรคและแมลง

• การใช้ปุ๋ยบำรุง: บำรุงต้นด้วยปุ๋ยที่มีธาตุอาหารครบถ้วน ทั้งธาตุอาหารหลักและรอง เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงให้แก่ต้นทุเรียน โดยเฉพาะช่วงหลังเก็บเกี่ยวและช่วงทำใบ ควรเน้นปุ๋ยที่มี ไนโตรเจนสูง เพื่อเร่งการแตกใบอ่อน

• การให้น้ำ: แม้จะเป็นฤดูฝน แต่หากฝนทิ้งช่วงก็ควรให้น้ำสลับ เพื่อให้ดินมีความชุ่มชื้นสม่ำเสมอ แต่อย่าให้น้ำขัง

สรุปส่งท้าย

• เฝ้าระวัง: หมั่นสำรวจสวนทุเรียนอย่างน้อย สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เพื่อค้นหาโรคและแมลงตั้งแต่แรกเริ่ม

• ระบายน้ำ: จัดการระบบระบายน้ำในสวนให้ดี ห้ามให้น้ำท่วมขัง เพื่อป้องกันโรครากเน่าโคนเน่า

• ตัดแต่งกิ่ง: ตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่งเสมอ เพื่อลดความอับชื้นที่เอื้อต่อการเกิดโรคใยแมงมุมและราดำ

• สลับสารเคมี: หากจำเป็นต้องใช้สารเคมี ควรสลับกลุ่มสาร เพื่อป้องกันการดื้อยาของเชื้อโรคและแมลง

• บำรุงต้น: ให้ปุ๋ยและธาตุอาหารเสริมอย่างเพียงพอ เพื่อให้ต้นทุเรียนแข็งแรง มีภูมิต้านทานตามธรรมชาติ

การดูแลทุเรียนในช่วงฤดูฝนต้องใส่ใจเป็นพิเศษนะครับพี่น้องเกษตรกร การป้องกันที่ดีกว่าการแก้ไขเสมอ ขอให้ทุกท่านได้ผลผลิตดี มีคุณภาพ "ร้านรวมเกษตร (ตราด)" พร้อมเคียงข้างให้คำปรึกษาเสมอครับ