🦠
โรครากเน่า-โคนเน่า
Phytophthora sp.
อาการ
- รากและโคนเน่า
- เปลือกเน่ามีน้ำเยิ้ม เนื้อเยื่อเป็นสีน้ำตาลเข้ม เปลือกโคนเปื่อย แตก ร่อน
- ใบเหลืองทั้งกิ่ง โดยไม่ทราบสาเหตุ
- ใบร่วงผิดปกติ กิ่งแห้งตาย
- โคนต้นมีน้ำยางไหลซึม
สาเหตุ
- เกิดจากเชื้อราไฟทอปธอร่าที่เข้าทำลายระบบรากและโคนต้น
- มักแพร่ระบาดผ่านทางดินและน้ำในสภาพที่มีความชื้นสูง
- เชื้อรา Phytophthora palmivora
- ดินอุ้มน้ำ ระบายน้ำไม่ดี
- ใส่ปุ๋ยคอกสด/มูลสัตว์มากเกินไป
- บาดแผลที่โคนต้นจากเครื่องตัดหญ้า
ช่วงระบาด
ฤดูฝน หรือมีความชื้นในดินและอากาศสูง | ช่วงฝนตกชุก ดินชื้นแฉะ (พฤษภาคม–ตุลาคม)
วิธีป้องกัน
- ยกร่องสูง ระบายน้ำดี
- ไม่กองดิน/วัชพืชชิดโคนต้น
- ใส่เชื้อราไตรโคเดอร์มาคลุกดินหรือโพรไบโอติกทุก 3 เดือน
- ปูนขาวรอบโคนต้นปีละ 1 ครั้ง
วิธีจัดการ
- ขูดแผลบริเวณโคนต้นที่เป็นโรคออกจนถึงเนื้อดี แล้วทาสารป้องกันเชื้อรา
- ลดความชื้นบริเวณโคนต้น และหยุดน้ำชั่วคราวหากดินแฉะเกินไป
- ราดหรือพ่นสารป้องกันเชื้อรากลุ่มเฉพาะไฟทอปธอราอย่างสม่ำเสมอ
- ตัดรากและส่วนที่เน่าออกเพื่อลดการลุกลามของโรค
ปุ๋ย / ยาที่แนะนำ
(กลุ่ม 4) เมทาแลกซิล (Metalaxyl)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20–30 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึมเฉพาะเชื้อ Phytophthora ช่วยยับยั้งการลุกลามของโรค
(กลุ่ม 33) ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม (Fosetyl-Al)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30–50 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- กระตุ้นภูมิต้านทานพืชและควบคุมเชื้อไฟทอปธอราได้ดี
(กลุ่ม 28) โพรพาโมคาร์บ (Propamocarb)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20–30 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึม ควบคุมเชื้อราในดินและบริเวณราก
(กลุ่ม 40) ไดเมโทมอร์ฟ (Dimethomorph)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 15–20 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ยับยั้งการสร้างผนังเซลล์เชื้อรา ลดการลุกลามของโรค
(กลุ่ม M1) คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์ (Copper hydroxide)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ใช้ทาแผลหรือพ่นลดการแพร่กระจายของเชื้อ
(ชีวภัณฑ์) ไตรโคเดอร์มา (Trichoderma spp.)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- ใช้อัตราตามฉลาก
- หมายเหตุ:
- ช่วยยับยั้งเชื้อราในดินและฟื้นฟูระบบราก (ชีวภัณฑ์) โพรไบโอติกเกษตร/Bacillus spp.
ข้อควรระวัง
- อย่าใส่พร้อมสารฆ่าเชื้อราแรง ๆ เช่น คอปเปอร์ แมนโคเซบ คลอโรทาโลนิล
- ถ้าพึ่งราดเมทาแลกซิลหรือฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม ควรเว้น 3–7 วันก่อนลงชีวภัณฑ์
- ดินแฉะเกิน ไตรโคเดอร์มาก็ทำงานได้ไม่เต็มที่ ต้องแก้น้ำก่อน