🥭
โรคผลเน่า
Fruit Rot
อาการ
- บริเวณปลายผล หรือก้นผลมักพบจุดช้ำสีน้ำตาลปนเทา ต่อมาขยายเป็นวงกลมหรือค่อนข้างรี ไปตามรูปร่างผล
- พบแผลเน่าเสียบนผลทุเรียน ทำให้ผลผลิตเสียหาย
- อาการลุกลามทำให้ผลเน่า มีกลิ่นเหม็น และคุณภาพผลลดลงอย่างรุนแรง
- บางกรณีทำให้ผลร่วงก่อนถึงระยะเก็บเกี่ยว
- หากรุนแรงเนื้อภายในถูกทำลายจนไม่สามารถบริโภคได้
ภาพตัวอย่างอาการ (กดเพื่อดูเต็มจอ)
สาเหตุ
- เชื้อราเข้าทำลายผ่านรอยแผล รอยแตกของผล และรอยแมลงเจาะ
- เชื้อสำคัญ ได้แก่ Phytophthora palmivora, Colletotrichum spp., Phomopsis spp., และ Lasiodiplodia spp.
- เชื้อเหล่านี้เจริญได้ดีในสภาพความชื้นสูงและอุณหภูมิอุ่น
- มักสะสมในสวนที่อับลมและมีการระบายน้ำไม่ดี
ช่วงระบาด
ระบาดมากช่วงฤดูฝน ฝนตกต่อเนื่อง ความชื้นสูง และช่วงใกล้เก็บเกี่ยวผลผลิต | พบมากในสวนทรงพุ่มทึบ ระบายน้ำไม่ดี และมีการเกิดแผลบนผล | ระบาดรุนแรงในช่วงที่ผลมีอายุใกล้แก่และเปลือกเริ่มอ่อน |
วิธีป้องกัน
- ตัดแต่งกิ่งให้โปร่ง ลดความชื้นในทรงพุ่ม และปรับระบบระบายน้ำในสวน
- หลีกเลี่ยงการทำให้ผลเกิดแผลจากแมลง ลม หรือการกระแทก
- ห่อผลเมื่อเหมาะสมเพื่อลดการติดเชื้อจากภายนอก
- ตรวจสวนสม่ำเสมอและกำจัดผลที่เริ่มเป็นโรคทันที
วิธีจัดการ
- ตัดผลที่เป็นโรคออกจากสวนและทำลายทันทีเพื่อลดการแพร่กระจาย
- พ่นสารป้องกันเชื้อราในช่วงเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ โดยเน้นช่วงก่อนและหลังฝนตก
- ใช้สารสลับกลุ่มเพื่อป้องกันการดื้อยา
- เสริมแคลเซียม-โบรอนเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของผิวผล
ปุ๋ย / ยาที่แนะนำ
(กลุ่ม 11) ไพราโคลสโตรบิน (Pyraclostrobin)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10–15 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ยับยั้งการหายใจของเชื้อรา ป้องกันและลดการลุกลามของโรคผลเน่าและใบไหม้
(กลุ่ม 3) โพรคลอราซ (Prochloraz)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 15–20 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึม ยับยั้งการสร้างสเตอรอลของเชื้อรา ใช้คุมแผลเน่าและเชื้อราหลายชนิด
(กลุ่ม 3) ไดฟีโนโคนาโซล (Difenoconazole)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10–20 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึม ยับยั้งการสร้างผนังเซลล์เชื้อรา ช่วยควบคุมโรคเชื้อราบนกิ่งใบได้ดี
(กลุ่ม 11) อะซอกซีสโตรบิน (Azoxystrobin)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10–15 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์กว้าง ป้องกันการงอกสปอร์และการแพร่ของเชื้อราในผลและใบ
(กลุ่ม 28) โพรพาโมคาร์บ (Propamocarb)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20–30 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึม ควบคุมเชื้อราในดินและลดการเข้าทำลายบริเวณโคนและผล
(กลุ่ม 33) ฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม (Fosetyl-Al)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30–50 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- กระตุ้นภูมิต้านทานพืช ควบคุมเชื้อ Phytophthora ได้ทั้งป้องกันและกดการระบาด
(กลุ่ม 4) เมทาแลกซิล (Metalaxyl)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20–30 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์ดูดซึมเฉพาะเจาะจงกับเชื้อไฟทอปธอรา ยับยั้งการงอกสปอร์และการลุกลาม
(กลุ่ม 40) ไดเมโทมอร์ฟ (Dimethomorph)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 15–20 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ยับยั้งการสร้างผนังเซลล์เชื้อรา เหมาะกับ Phytophthora และโรคผลเน่า
(กลุ่ม 43) ฟลูโอพิโคลายด์ (Fluopicolide)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10–15 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์รบกวนโครงสร้างเซลล์เชื้อรา ใช้ป้องกันโรคเน่าในสภาพชื้นสูง
(กลุ่ม 27) ไซมอกซานิล (Cymoxanil)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10–20 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์เร็ว ยับยั้งการพัฒนาเชื้อในระยะเริ่มเข้าทำลาย ใช้ร่วมสูตรผสม
(กลุ่ม M1) คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์ (Copper hydroxide)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์สัมผัส ป้องกันเชื้อราบนผิวผลและลดการแพร่กระจาย
(กลุ่ม M3) แมนโคเซบ (Mancozeb)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์สัมผัส ป้องกันสปอร์เชื้อรา เหมาะใช้พ่นป้องกันก่อนฝน
ข้อควรระวัง
- ควรสลับกลุ่มสาร 3, 11, 4, 28, 33 และกลุ่มป้องกันสัมผัส (M1, M3) เพื่อลดการดื้อยา
- เน้นพ่นช่วงก่อนฝนหรือช่วงเริ่มเสี่ยงระบาด จะได้ผลดีที่สุด
- ต้องลดแผลที่ผลและจัดการความชื้นสวนควบคู่เสมอ ไม่งั้นยาคุมได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
- ควรหยุดพ่นสารก่อนเก็บเกี่ยวผล อย่างน้อย 15 วัน