🦗
มอดเจาะลำต้น
Shot hole borer
อาการ
- กัดกินชอนไชตามเปลือกไม้
- พบขุยไม้ละเอียดซึ่งเป็นมูลของหนอนตามแนวรอยทำลาย
- มักมีน้ำเยิ้มสีน้ำตาลไหลออกมาจากรูมอด
ภาพตัวอย่างอาการ (กดเพื่อดูเต็มจอ)
สาเหตุ
- มอดเจาะลำต้นเป็นแมลงศัตรูสำคัญของทุเรียน ที่เข้าทำลายบริเวณลำต้น กิ่งใหญ่ และโคนกิ่ง
- การเข้าทำลายของมอดมักเป็นช่องทางให้เชื้อรา เช่น ฟิวซาเรียม และไฟทอปเทอรา เข้าสู่ท่อน้ำท่ออาหาร ทำให้กิ่งแห้ง ต้นทรุดโทรม และอาจยืนต้นตายได้
- บริเวณที่ถูกทำลายมักพบรูเจาะ ขุยมูลละเอียด ยางไหล หรือเศษไม้ดันออกมาจากลำต้น
- หากปล่อยให้ระบาดต่อเนื่อง จะทำให้โครงสร้างต้นอ่อนแอและฟื้นตัวได้ยาก
- ตัวเต็มวัยเป็นด้วงขนาดเล็ก สีดำหรือน้ำตาลเข้ม
- มักเข้าทำลายต้นที่อ่อนแอ มีแผล หรือมีความชื้นสะสม
- ตัวเมียจะวางไข่ตามรอยแตกของเปลือกและแผลบริเวณลำต้น
- หลังฟัก หนอนจะเจาะกินเนื้อไม้ภายใน ทำให้กำจัดได้ยากเมื่อเข้าลึกในลำต้น
ช่วงระบาด
พบได้บ่อยในช่วงระยะฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว
วิธีป้องกัน
- หมั่นตรวจดูตามลำต้นและกิ่งอย่างสม่ำเสมอ
วิธีจัดการ
- ตัดกิ่งแห้งที่ถูกทำลายไปเผาทิ้ง หรือฉีดสารเคมีเข้าในรูมอดบนลำต้น
ปุ๋ย / ยาที่แนะนำ
(กลุ่ม 2B) ฟิโพรนิล 5% SC
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20-30 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์สัมผัสและกินตาย เหมาะกับมอดเจาะต้นและแมลงปากกัด
(กลุ่ม 28) คลอแรนทรานิลิโพรล 5.17% SC
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 10-20 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- เด่นเรื่องหนอนเจาะและแมลงเจาะลำต้น ออกฤทธิ์นาน
(กลุ่ม 14) คาร์แทปไฮโดรคลอไรด์ 50% SP
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20-30 กรัม/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ใช้กับหนอนและมอดเจาะลำต้นได้ดี มีฤทธิ์รมอ่อนๆ
(กลุ่ม 3A) ไซเพอร์เมทริน 35% EC
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20-30 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ยาน็อค ออกฤทธิ์เร็ว เหมาะพ่นช่วงพบตัวเต็มวัย
(กลุ่ม 3A) แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน 2.5% EC
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 20 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ออกฤทธิ์สัมผัสเร็ว ใช้สลับกลุ่มลดดื้อยา
(กลุ่ม 1B) คลอร์ไพริฟอส 40% EC
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 30-40 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- นิยมใช้ราด/อัดรูมอดและพ่นลำต้น แต่กลิ่นแรง ควรใช้อย่างระวัง
เอสเค เอ็นสเปรย์ 99 (น้ำมันปิโตรเลียม 99% EC)
- วิธีผสม:
- ผสมน้ำ 20 ลิตร
- อัตรา:
- 40-100 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
- หมายเหตุ:
- ช่วยจับใบ เคลือบผิว เพิ่มประสิทธิภาพสาร และช่วยลดแมลงบางชนิด
ข้อควรระวัง
- อย่าปล่อยทิ้งไว้ให้มอดขยายปริมาณเพราะจะระบาดไปยังต้นอื่นได้
- *ไม่ควรผสมน้ำมันปิโตรเลียมกับสารเหล่านี้ กำมะถัน (Sulfur), แคปแทน (Captan), คอปเปอร์เข้มข้น, คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์, คอปเปอร์ออกซีคลอไรด์, คอปเปอร์ซัลเฟต, บอร์โดซ์มิกซ์, ปูน / สารด่างจัด, ฟอสไฟต์บางชนิด, โพแทสเซียมฟอสไฟต์, ฟอสฟอรัสแอซิด, สารสูตร EC หลายตัวรวมกันหนักๆ
- เสี่ยง: ใบไหม้, ยอดอ่อนช็อก, พืชเกิดพิษ (phytotoxic)
- ทุเรียนใบอ่อนควรระวังมาก และหลีกเลี่ยงพ่นช่วงแดดจัดครับ